Proloterapi nedir?
Proloterapi; zayıflamış ya da zorlanmış bağ (ligament) ve tendonların kemiğe tutunduğu noktalara veya eklem içine, doku onarımını uyarmak amacıyla tahriş edici (irritan) bir solüsyonun enjekte edilmesine dayanan bir yöntemdir. En sık kullanılan solüsyon hipertonik dekstrozdur (yoğun glikoz çözeltisi); çoğu zaman lokal anestezikle birlikte hazırlanır. Uygulama bölgesinde oluşturulan kontrollü ve geçici iltihabi yanıtla vücudun kendi onarım sürecinin uyarılması, bağ ve tendon dokusunun desteklenmesi hedeflenir.
Proloterapi, Türkiye'de Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Yönetmeliği kapsamında düzenlenen yöntemlerden biridir; yalnızca GETAT sertifikası bulunan hekimler tarafından, yetkili sağlık kuruluşlarında uygulanabilir. Hekimimiz, Sağlık Bakanlığı onaylı GETAT proloterapi uygulama sertifikasına sahiptir.
Hangi durumlarda düşünülebilir?
Proloterapi, özellikle bağ ve tendon kaynaklı olduğu düşünülen, uzun süredir devam eden ağrılarda gündeme gelir. Sık değerlendirilen durumlar şunlardır:
- Bağ ve tendon kaynaklı kronik bel ağrısı ve sakroiliak eklem ağrısı
- Diz kireçlenmesi (gonartroz)
- Tenisçi dirseği (lateral epikondilit)
- Topuk ağrısına yol açan plantar fasiit
- Bağ gevşekliğine bağlı kronik eklem instabilitesi
Bilimsel kanıtlar endikasyona göre farklılık gösterir. Diz kireçlenmesi ve tenisçi dirseği gibi bazı durumlarda ağrı ve fonksiyona katkı sağlayabileceğini gösteren çalışmalar bulunsa da sonuçlar her çalışmada aynı değildir; bazı endikasyonlarda veriler sınırlıdır. Yanıt kişiden kişiye değişir; bu nedenle proloterapi her hasta için uygun değildir.
Muayene ve değerlendirme
İlk görüşmede ağrının yeri, süresi ve niteliği sorgulanır, ayrıntılı bir muayene yapılır; varsa mevcut görüntüleme (röntgen, MR, ultrason) ve laboratuvar sonuçlarınız değerlendirilir. Proloterapi, sürdürdüğünüz egzersiz programı, fizik tedavi veya ilaç tedavisinin yerine değil, yanında tamamlayıcı bir yöntem olarak planlanır. Ağrının nedeni netleşmemişse ya da tanı ve takip gerektiren bir durum düşünülüyorsa ilgili uzmanlık alanına (fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ortopedi, nöroloji vb.) yönlendirme yapılır.
Uygulama süreci
Uygulama bölgesi antiseptikle temizlenir; enjeksiyonlar tek kullanımlık steril malzemeyle, bağ ve tendonların tutunma noktalarına ya da eklem içine hekim tarafından yapılır. Seans, bölgeye ve enjeksiyon sayısına göre genellikle 20–30 dakika sürer. Plan genellikle 3–6 hafta arayla 3–6 seans şeklindedir; seans sayısı ilk uygulamalara verilen yanıta göre güncellenebilir.
Uygulama sonrası ve güvenlik
Proloterapi, kontrollü bir iltihabi yanıtı uyarmayı amaçladığından uygulama sonrasında 1–3 gün süren ağrı, sertlik, şişlik veya dolgunluk hissi beklenen bir durumdur. Seanslar öncesinde ve sonrasında bir süre antiinflamatuvar (NSAİİ) ağrı kesicileri kullanmamanız istenebilir; ağrı kesici kullanımını hekiminizin önerisine göre planlayın. İlk günlerde bölgeyi zorlamamanız, ardından günlük aktivitelerinize ve egzersizlerinize kademeli olarak dönmeniz önerilir. Enfeksiyon, sinir veya damar yaralanması gibi komplikasyonlar nadirdir; steril koşullarda ve doğru teknikle çalışılarak bu riskler azaltılır. Artan ağrı, kızarıklık, ısı artışı veya ateş olursa kliniğe bilgi verin. Bu sayfadaki bilgiler tıbbi tavsiye yerine geçmez; uygunluk yalnızca hekim muayenesi ile belirlenir.